Die Heidelbergse Kategismus

Jou enigste troos

Sondag 1.

1 Vraag: Wat is jou enigste troos in lewe en in sterwe?

Antwoord: Dat ek met liggaam en siel in lewe en in sterwe (a) nie aan
myself (b) nie, maar aan my getroue Verlosser, Jesus Christus behoort
(c). Hy het met sy kosbare bloed vir al my sondes ten volle betaal (d)
en my uit alle heerskappy van die duiwel verlos (e). Hy bewaar (f) my op
so ‘n wyse dat sonder die wil van my hemelse Vader, geen haar van my
kop kan val nie (g). Alles moet inderdaad tot my saligheid dien (h).
Daarom verseker Hy my ook deur sy Heilige Gees van die ewige lewe (i) en
maak Hy my van harte gewillig en bereid om voortaan vir Hom te lewe
(k).

(a) Rom 14:8. (b) 1 Kor 6:19. (c) 1 Kor 3:22; Tit 2:14: (d) 1 Pet 1:18,
19;1 Joh 1:7; 2:2, 12. (e) Heb 2:14;1 Joh 3:8; Joh 8:34-36. (f) Joh
6:39; 10:28; 2 Tess 3:3; 1 Pet 1:5. (g) Matt 10:30; Luk 21:18. (h) Rom
8:28. (i) 2 Kor 1:22; 5:5; Ef 1:14; Rom 8:16. (k) Rom 8:14;1 Joh 3:3:

2 Vraag: Hoeveel dinge moet jy weet om in hierdie troos salig te kan
lewe en sterwe?

Antwoord: Drie dinge (a): Ten eerste, hoe groot my sonde en ellende is
(b); ten tweede; hoe ek van al my sonde en ellende verlos word (c) en
ten derde hoe ek God vir so ‘n verlossing dankbaar moet wees (d).

(a) Matt 11:28-30; Ef 5:8. (b) Joh 9:41; Matt 9:12; Rom 3:10;1 Joh
1:9;10. (c) Joh 17:3; Hand 4:12 10:43. (d) Ef 5:10; Ps 50:14; Matt 5:16;
1 Pet 2:12; Rom 6:13; 2 Tim 2:15:

Die Eerste Deel: Die ellende van die mens (Sondag 2-4)

Sondag 2

3 Vraag: Waaruit ken jy jou ellende?

Antwoord: Uit die wet van God (a).

(a) Rom 3:20.

4 Vraag: Wat eis die wet van God van ons?

Antwoord: Dit leer Christus ons samevattend in Matteus 22:37-40: Jy moet
die Here jou God liefhê met jou hele hart en met jou hele siel en met
jou hele verstand. Dit is die eerste en groot gebod. En die tweede wat
hiermee gelyk staan: Jy moet jou naaste liefhê soos jouself. Aan hierdie
twee gebooie hang die hele wet en die profete (a)

. (a) Deut 6:5; Lev 19:18; Mark 12:30; Luk 10:27

5 Vraag: Kan jy dit alles ten volle nakom?

Antwoord: Nee (a), want ek is van nature geneig om God en my naaste te
haat (b).

(a) Rom 3:10, 20, 23;1 Joh 1:8, 10. (b) Rom 8:7; 2:3; Tit 3:3; Gen 6:5;
8:21; Jer 17:9; Rom 7:23.

Sondag 3

6 Vraag: Het God die mens dan so sondig en verkeerd geskep?

Antwoord: Nee, God het die mens goed (a) en na sy ewebeeld geskep (b).
Dit beteken: in ware geregtigheid en heiligheid, sodat hy God sy Skepper
reg kon ken, Hom van harte kon liefhê en saam Hom in die ewige
saligheid kon lewe om Hom te loof en te prys (c).

a) Gen 1:31. (b) Gen I:26, 27. (c) Ef 4:24; Kol 3 2 Kor 3:18.

7 Vraag: Waar kom hierdie verdorwe natuur van mens dan vandaan?

Antwoord: Van die val en ongehoorsaamheid van ons eerste ouers, Adam en
Eva, in die paradys (a). Daar het ons natuur so verdorwe geraak dat ons
almal in sonde ontvang en gebore word (b).

(a) Gen 3; Rom 5:12, 18, 19. (b) Ps 51:7; Gen 5:3

8 Vraag: Is ons so verdorwe dat ons glad nie in staat is om iets goeds
te doen nie en tot alle kwaad geneig is?

Antwoord: Ja (a), behalwe as ons deur die Gees van God weergebore word
(b).

(a) Gen 8:21;6:5; Job 14:4; 15:14, 16, 35; Joh 3:6; Jes 53:6. (b) Joh
3:3, 5;1 Kor 12:3; 2 Kor 3:5.

Sondag 4

9 Vraag: Doen God die mens dan nie onreg aan as Hy in sy wet van hom eis
wat hy tog nie kan doen nie?

Antwoord: Nee (a), want God het die mens so geskep dat hy dit kon doen
(b). Maar die mens het homself en sy hele nageslag as gevolg van die
aanhitsing van die duiwel (c) en deur moedswillige ongehoorsaamheid van
hierdie gawes beroof.

(a) Ef 4:24. (b) Gen 3:13; 1 Tim 2:13, 14. (c) Gen 3:6; Rom 5:12.

10 Vraag: Wil God hierdie ongehoorsaamheid en afval ongestraf laat bly?

Antwoord: Nee, glad nie; inteendeel, sy toorn is verskriklik (a) sowel
oor die erfsonde as oor die sonde wat ons self doen: Hy wil dit in die
tyd en in die ewigheid met ‘n regverdige oordeel straf (b). Hy het
immers gesê: Vervloek is elkeen wat nie bly in alles wat geskryf is in
die boek van die wet om dit te doen nie (c).

(a) Gen 2:17; Rom 5:12. (b) Ps 50:21; 5:6; Nah 1:2; Eks 20:5; 34:7; Rom
1:18; Ef 5:6. (c) Deut 27:26; Gal 3:10.

DIE TWEEDE DEEL: DIE VERLOSSING van die MENS

Sondag 5

11 Vraag: Is God dan nie ook barmhartig nie?

Antwoord: God is wel barmhartig (a); maar Hy is ook regverdig (b).
Daarom eis sy geregtigheid dat die sonde wat teen die allerhoogste
majesteit van God gedoen is; ook met die swaarste straf gestraf moet
word – dit is met die ewige straf aan liggaam en siel.

(a) Eks 34:6, 7; 20:6. (b) Ps 7:10; Eks 20:5; 23:7; 34:7; Ps 5:5, 6; Nah
1:2, 3.

Die Tweede Deel: Die verlossing van die mens (Sondag 5-31)-

12 Vraag: Aangesien ons volgens die regverdige oordeel van God die
tydelike en ewige straf verdien het, hoe kan ons van hierdie straf bevry
en weer in genade aangeneem word?

Antwoord: God wil dat daar aan sy geregtigheid voldoen word (a). Daarom
moet ons òf deur onsself òf deur ‘n ander ten volle betaal (b).

(a) Gen 2:17; Eks 23:7; Eseg 18:4; Matt 5:26; 2 Tess 1:6; Luk 16:2. (b)
Rom 8:4.

13 Vraag: Kan ons deur onsself betaal?

Antwoord: Nee, glad nie; ons maak juis ons skuld elke dag nog groter
(a).

(a) Job 9:2; 15:15, 16; 4:18, 19; Ps 130:3; Matt 6:12; 18:25; 16:26.

14 Vraag: Kan enige ander skepsel vir ons betaal?

Antwoord: Nee, want ten eerste wil God aan geen ander skepsel die skuld
straf wat die mens gemaak het nie (a). Ten tweede kan geen gewone
skepsel die las van die ewige toorn van God teen die sonde dra en ander
skepsels daarvan verlos nie (b).

(a) Eseg 18:4; Gen 3:17. (b) Nah 1:6; Ps 130:3.

15 Vraag: Hoe ‘n middelaar en verlosser moet ons dan soek?

Antwoord: So een wat ‘n ware (a) en regverdige (b) mens is, maar nogtans
ook sterker as alle skepsels is, dit wil sê wat terselfdertyd ware God
is (c).

(a) 1 Kor 15:21: (b) Heb 7:26. (c) Jes 7:14; 9:5; Jer 23:6; Luk 11:22.

Sondag 6

16 Vraag: Waarom moet hy ‘n ware en regverdige mens wees?

Antwoord: Omdat die geregtigheid van God eis dat die menslike natuur wat
gesondig het, vir die sonde moet betaal (a). Maar die mens wat self
sondaar is, kan nie vir ander betaal nie (b).

(a) Eseg 18:4, 20; Rom 5:18; 1 Kor 15:21; Heb 2:14-16. (b) Heb2:26, 27;
Ps 49:8; 1 Pet 3:18:

17 Vraag: Waarom moet hy terselfdertyd ware God wees?

Antwoord: Om deur die krag van sy Godheid (a) die las van die toorn van
God (b) aan sy mensheid te kon dra (c) en vir ons die geregtigheid en
die lewe te kan verwerf en teruggee (d).

(a) Jes 9:5; 63:3; (b) Deut 4:24; Nah 1:6; Ps 130:3. (c) Jes 53:4, 11;
(d) Jes 53:5, 11.

18 Vraag: Wie is hierdie Middelaar wat terselfdertyd ware God (a) en
ware (b) regverdige mens is (c)?

Antwoord: Ons Here Jesus Christus (d), wat God vir ons tot wysheid,
geregtigheid, heiligmaking en volkome verlossing gegee het (e).

(a) 1 Joh 5:20; Rom 9:5; 8:3; Gal 4:4; Jes 9:6; Jer 23:6; Mal 3:1: (b)
Luk 1:42; 2:6, 7; Rom 1:3; 9:5; Fil 2:7; Heb 2:14, 16, 17; 4:15. (c) Jes
53:9, 11; Jer 23:5; Luk 1:35; Joh 8:46; Heb 4:15; 7:26; 1 Pet 1:19;
2:22, 3:18. (d) l Tim 2:5; Matt 1:23; 1 Tim 3:16; Luk 2:11; Heb 2:9..(e)
1 Kor 1:30.

19 Vraag: Waaruit weet jy dit?

Antwoord: Uit die heilige evangelie, wat God self aanvanklik in die
paradys bekend gemaak het (a). Daarna het Hy dit deur die heilige
aartsvaders (b) en profete (c) laat verkondig en deur die offers en
ander seremonies van die wet laat uitbeeld; (d). Eindelik het Hy dit
deur sy eniggebore Seun vervul (e).

(a) Gen 3:15: (b) Gen 22:18; 12:3; 49:10. (c) Jes 53; 42:1-4; 43:25;
49:5, 6, 22, 23; Jer 23:5, 6; 31:32, 33; 32:39-41, Miga 7:18-20; Hand
10:43; 3:22-24; Rom 1:2; Heb 1:1. (d) Heb 10: 1, 7; Kol 2:7; Joh 5:46.
(e) Rom 10:4; Gal 4:4; 3:24; Kol 2:17.

Sondag 7

20 Vraag: Word al die mense dan weer deur Christus salig soos hulle deur
Adam verlore gegaan het?

Antwoord: Nee; (a); maar slegs die wat deur ‘n ware geloof in Hom
ingelyf word en al sy weldade aanneem (b).

(a) Matt 7:14; 22:14. (b) Mark 16:16; Joh 1:12; 3:16, 18, 36; Jes 53:11;
Ps 2:12; Rom 11:20; 3:22; Heb 4:3; 5:9; 10:39; 11:6.

21 Vraag: Wat is ‘n ware geloof?

Antwoord: ‘n Ware geloof is nie alleen ‘n vasstaande kennis waardeur ek
alles wat God in sy Woord aan ons geopenbaar het (a) vir waar aanvaar
nie, maar ook ‘n vaste vertroue (b) wat die Heilige Gees (c) deur die
evangelie in my hart werk (d), naamlik dat God nie net aan ander nie,
maar ook aan my uit loutere genade, slegs op grond van die verdienste
van Christus (e), vergewing van sondes, ewige geregtigheid en saligheid
(f) geskenk het.

(a) Jak 2:19. (b) Heb 11:1, 7; Rom 4:18-21; 10:10; Ef 3:12; Heb 4:16;
Jak 1:6. (c) Gal 5:22; Matt 16:17; 2 Kor 4:13; Joh 6:29; Ef 2:8; Fil
1:19; Hand 16:14. (d) Rom 1:16; 10:17; 1 Kor 1:21; Hand 10:44; 16:14.
(e) Ef 2:8; Rom 3:24; 5:19; Luk 1:77, 78. (f) Rom 1:17; Gal 3:11; Heb
10:10, 38; Gal 2:16.

22 Vraag: Wat moet ‘n Christen glo?

Antwoord: Alles wat in die evangelie aan ons beloof word (a) en wat die
artikels van ons algemene en ongetwyfelde Christelike geloof ons in
hoofsaak leer.

(a) Joh 20:31; Matt 28:19; Mark 1:15.

23 Vraag: Hoe lui die artikels?

Antwoord: (1) Ek glo in God die Vader, die Almagtige, die Skepper van
die hemel en die aarde. (2) En in Jesus Christus, sy eniggebore Seun,
ons Here; (3) wat ontvang is van die Heilige Gees, gebore uit die maagd
Maria; (4) wat gely het onder Pontius Pilatus, gekruisig is, gesterf het
en begrawe is en neergedaal het na die hel; (5) wat op die derde dag
weer opgestaan het uit die dood; (6) opgevaar het na die hemel en sit
aan die regterhand van God, die almagtige Vader, (7) waarvandaan Hy sal
kom om die lewendes en die dooies te oordeel. (8) Ek glo in die Heilige
Gees. (9) Ek glo aan ‘n heilige, algemene, Christelike kerk, die
gemeenskap van die heiliges; (10) die vergewing van sondes; (I1) die
opstanding van die liggaam (12) en ‘n ewige lewe.

Sondag 8

24 Vraag: Hoe word hierdie artikels ingedeel?

Antwoord: In drie dele: die eerste handel oor God die Vader en ons
skepping; die tweede oor God die Seun en ons verlossing; die derde oor
God die Heilige Gees en ons heiligmaking.

25 Vraag: Terwyl daar maar tog net een, enige Goddelike Wese is, waarom
praat jy van drie, naamlik die Vader, Seun en Heilige Gees (a)?

Antwoord: Omdat God Hom so in sy Woord geopenbaar het (b) dat hierdie
drie onderskeie Persone die enige, ware en ewige God is.

(a) Deut 6:4; Ef 4:6; Jes 44:6; 45:5; 1 Kor 8:4, 6. (b) Jes 61:1; Luk
4:18; Gen 1:2, 3; Ps 33:6; Jes 48:16; Matt 3:16, 17; 28:19; 1 Joh 5:7;
Jes 6:1, 3; Joh 14:26; 15:26; 2 Kor 13:13; Gal 4:6; Ef 2:l8; Tit 3:5, 6.

God die Vader en ons skepping (Sondag 9-10)

Sondag 9

26 Vraag: Wat glo jy as jy sê: Ek glo in God die Vader, die Almagtige,
die Skepper van die hemel en die aarde?

Antwoord: Ek glo dat die ewige Vader van ons Here Jesus Christus wat die
hemel en aarde met alles wat daarin is, uit niks geskep het (a) en deur
sy ewige raad en voorsienigheid nog onderhou en regeer (b), ter wille
van sy Seun Christus my God en Vader is. (c) Op Hom vertrou ek so dat ek
nie daaraan twyfel dat Hy my, met alles wat vir liggaam en siel nodig
is, sal versorg nie (d). Hy sal ook al die kwaad wat Hy in hierdie
jammerdal oor my beskik, tot my beswil verander (e), omdat Hy dit as ‘n
almagtige God kan (f) en ook as ‘n getroue Vader wil doen (g).

(a) Gen 1 en 2; Eks 20:11; Job 33:4, 38, 39; Hand 4:24; 14:15; Ps 33:6;
Jes 45:7. (b) Heb 1:3; Ps 104:27-30; 115:3; Matt 10:29; Ef 1:11: (c) Joh
1:12; Rom 8:15; Gal 4:5-7; Ef 1:5. (d) Ps 55:23; Matt 6:25, 26; Luk
12:22. (e) Rom 8:28: (f) Jes 46:4; Rom 10:12. (g) Matt 6:32, 33; 7:9-11.

Sondag 10

27 Vraag: Wat verstaan jy onder die voorsienigheid van God?

Antwoord: Die almagtige en oralteenwoordige krag van God (a) waardeur Hy
hemel en aarde en al die skepsels asof met sy hand nog onderhou en so
regeer (b) dat lower en gras, reën en droogte (c), vrugbare en
onvrugbare jare, voedsel en drank, gesondheid en siekte (d), rykdom en
armoede (e) en alles, ons nie per toeval nie, maar uit sy Vaderhand
toekom (f).

(a) Hand 17:25-28; Jer 23:23, 24; Jes 29:15, 16; Eseg 8:12. (b) Heb 1:3.
(c) Jer 5:24; Hand 14:17. (d) Joh 9:3. (e) Spr 22:2. (f) Matt 10:29;
Spr 16:33.

28 Vraag: Wat baat dit ons dat ons weet dat God alles geskep het en dit
nog deur sy voorsienigheid onderhou?

Antwoord: Dat ons in alle teëspoed geduldig (a) en in voorspoed dankbaar
(b) kan wees. Verder dat ons ook vir die toekoms ‘n vaste vertroue in
ons getroue God en Vader (c) kan stel dat geen skepsel ons van sy liefde
sal skei nie (d), aangesien alle skepsels so in sy hand is dat hulle
sonder sy wil nie kan roer of beweeg nie (e).

(a) Rom 5:3; Jak 1:3; Ps 39:10; Job 1:21, 22. (b) 1 Tess 5:18; Deut
8:10. (c) Ps 55:23; Rom 5:4. (d) Rom 8:38, 39. (e) Job 1:12; 2:6; Spr
21:1; Hand 17:2.

God die Seun en ons verlossing (Sondag 11-19)

Sondag 11

29 Vraag: Waarom word die Seun van God genoem: Jesus, wat Verlosser
beteken?

Antwoord: Omdat Hy ons van al ons sondes verlos (a) en by niemand anders
enige saligheid te soek of te kry is nie (b).

(a) Matt 1:21; Heb 7:25. (b) Hand 4:12; Joh 15:4, 5; 1 Tim 2:5; Jes
43:11; 1 Joh 5:11.

30 Vraag: Glo die mense wat hulle saligheid en heil by die heiliges, by
hulleself of iewers anders soek, ook in die enigste Verlosser, Jesus?

Antwoord: Nee, maar hulle verloën met die daad die enigste Verlosser as
Heiland, Jesus, alhoewel hulle met die mond in Hom roem (a). Slegs een
van twee dinge is immers moontlik: of Jesus is nie ‘n volkome Verlosser
nie, of die wat hierdie Verlosser met ‘n ware geloof aanneem, het in Hom
alles wat vir hulle saligheid nodig is (b).

(a) 1 Kor 1:13, 30, 31; Gal 5:4..(b) Heb 12:2; Jes 9:6; Kol 1:19, 20;
2:10; 1 Joh 1:7.

Sondag 12

31 Vraag: Waarom word Hy Christus, wat Gesalfde beteken, genoem?

Antwoord: Omdat Hy deur God die Vader bestem en aangestel en met die
Heilige Gees gesalf is (a) tot ons hoogste Profeet en Leraar (b), wat
aan ons die verborge raad en wil van God aangaande ons verlossing ten
volle bekend gemaak het (c); tot ons enigste Hoëpriester (d), wat ons
met die enige offer van sy liggaam verlos het (e) en met sy voorbidding
gedurigdeur by die Vader vir ons intree (f); tot ons ewige Koning, wat
ons met sy Woord en Gees regeer en ons by die verlossing wat verwerf is,
beskerm en bewaar (g).

(a) Ps 45:8; Heb 1:9; Jes 61:1; Luk 4:18. (b) Deut 18:15; Hand 3:22;
7:37; Jes 55:4. (c) Joh 1:18; 15:15. (d) Ps 110:4. (e) Heb 10:12, 14;
9:12, 14, 28. (f) Rom 8:34; Heb 9:24; 1 Joh 2:1; Rom 5:9, l0. (g) Ps
2:6; Sag 9:9; Matt 1:5; Luk l:33; Matt 28:18; Joh 10:28 Op 12:10, 11.

32 Vraag: Waarom word jy ‘n Christen genoem (a)?

Antwoord: Omdat ek deur die geloof ‘n lid van Christus is (b) en
daardeur deel aan sy salwing het (c) sodat ek sy Naam kan bely (d),
myself as ‘n lewende dankoffer aan Hom kan toewy (e) en in hierdie lewe
met ‘n vrye gewete teen die sonde en die duiwel kan stry (f) en hierna
met Christus in ewigheid oor alle skepsels kan regeer (g).

(a) Hand 11:26. (b) 1 Kor 6:15. (c) 1 Joh 2:27; Hand 2:17. (d) Matt
10:32; Rom 10:10. (e) Rom I2:1; 1 Pet 2:5, 9; Op 1:6; 5:8, 10. (f) 1 Pet
2:11; Rom 6:12, 13;. Gal 5:16, 17; Ef 6:11; 1 Tim 1:18, 19. (g) 2 Tim
2:12; Matt 25:34.

Sondag 13

33 Vraag: Waarom word Christus die eniggebore Seun van God genoem terwyl
ons tog ook kinders van God is?

Antwoord: Omdat alleen Christus die ewige natuurlike Seun van God is
(a), terwyl ons om sy ontwil uit genade tot kinders van God aangeneem is
(b).

(a) Joh 1:14; Heb 1:1, 2; Joh 3:16;1 Joh 4:9; Rom. 8:32. (b) Rom 8:16;
Joh 1:12; Gal 4:6; Ef 1:5, 6.

34 Vraag: Waarom noem jy Hom ons Here?

Antwoord: Omdat Hy ons na liggaam en siel van die sondes en uit alle
heerskappy van die duiwel nie met goud of silwer nie maar met sy kosbare
bloed tot sy eiendom verlos en vrygekoop het (a).

(a) 1 Pet 1:18, 19; 2:9; 1 Kor 6:20; 1 Tim 2:6; Joh 20:28.

Sondag 14

35 Vraag: Wat beteken: wat ontvang is van die Heilige Gees, gebore is
uit die maagd Maria?

Antwoord: Dat die ewige Seun van God, wat ware en ewige God is (a) en
bly (b), die ware menslike natuur uit die vlees en bloed van die maagd
Maria (c) deur die werking van die Heilige Gees aangeneem het (d). So is
Hy tegelykertyd die ware nakomeling van Dawid (e), in alles aan sy
broers gelyk (f), behalwe die sonde (g).

(a) 1 Joh 5:20; Joh l:l; 17:3; Rom 1:3, Kol 1:15. (b) Rom 9:5. (c) Gal
4:4; Luk 1:31, 42, 43. (d) Matt 1:20; Luk 1:35. (e) Rom 1:3; Ps 132:11; 2
Sam 7:12; Luk 1:32; Hand 2:30. (f) Fil 2:7; Heb 2:14, 17. (g) Heb 4:15.

36 Vraag: Watter nut verkry jy uit die heilige ontvangenis en geboorte
van Christus?

Antwoord: Dat Hy ons Middelaar is (a), en met sy onskuld en volkome
heiligheid my sonde waarin ek ontvang en gebore is, voor God bedek (b).

(a) Heb 7:26, 27. (b) 1 Pet 1:18, 19; 3:18; 1 Kor 1:30, 31; Rom 8:3, 4;
Jes 53:11; Ps 32:1.

Sondag 15

37 Vraag: Wat verstaan jy onder die woordjie: gely?

Antwoord: Dat Christus na liggaam en siel tydens sy hele lewe op aarde,
maar veral aan die einde daarvan die toorn van God teen die sonde van
die hele menslike geslag gedra het (a). So het Hy met sy lyding as die
enigste versoeningsoffer (b) ons liggaam en siel van die ewige
verdoemenis verlos (c) en vir ons die genade van God, die geregtigheid
en die ewige lewe verwerf (d).

(a) Jes 53:4; 1 Pet 2:24; 3:18; 1 Tim 2:6. (b) Jes 53:10; Ef 5:2; 1 Kor
5:7; 1 Joh 2:2; Rom 3:25; Heb 9:28; 10:14. (c) Gal 3:13; Kol 1:13; Heb
9:12; 1 Pet 1:18, 19. (d) Rom 3:25; 2 Kor 5:21; Joh 3:16; 6:51; Heb
9:15; 10:19.

38 Vraag: Waarom het Hy onder die regter Pontius Pilatus gely?

Antwoord: Sodat Hy onskuldig deur die wêreldlike regter veroordeel sou
word (a) en ons daardeur sou bevry van die streng oordeel van God wat
oor ons moes kom (b).

(a) Joh 18:38; Matt 27:24; Luk 23:14, 15; Joh 19:4. (b) Ps 69:5; Jes
53:4, 5; 2 Kor 5:21; Gal 3:13.

39 Vraag: Sit daar iets meer in dat Christus juis gekruisig is en nie op
‘n ander manier gesterf het nie:

Antwoord: Ja, want daardeur is ek seker dat Hy die vervloeking wat op my
gerus het, op Hom geneem het (a), omdat die kruisdood deur God vervloek
is (b)

(a) Gal 3:13. (b) Deut 21:23.

Sondag 16

40 Vraag: Waarom was dit noodsaaklik dat Christus Hom tot in die dood
toe verneder het?

Antwoord: Weens die geregtigheid en waarheid van God (a) kon nie anders
as deur die dood van die Seun van God vir ons sondes betaal word nie (b)

(a) Gen 2:17. (b) Rom 8:3, 4; Heb 2:14, 15.

41 Vraag: Waarom is Hy begrawe?

Antwoord: Om daarmee die versekering te gee dat Hy werklik gesterf het
(a).

(a) Hand 13:29; Matt 27:59, 60; Luk 23:53; Joh 19:38.

42 Vraag: As Christus dan vir ons gesterf het, waarom moet ons ook nog
sterwe?

Antwoord: Ons dood is nie ‘n betaling vir ons sondes nie (a), maar slegs
‘n afsterwe van die sondes en ‘n deurgang tot die ewige lewe (b).

(a) Mark 8:37; Ps 49:8. (b) Fil 1:23; Joh 5:24; Rom 7:24.

43 Vraag: Watter nut verkry ons nog verder uit die offer en dood van
Christus aan die kruis?

Antwoord: Deur sy krag word ons ou mens saam met Hom gekruisig, gedood
en begrawe (a). Gevolglik kan ons sondige begeertes nie meer oor ons
heers nie, (b) maar kan ons onsself as ‘n dankoffer aan Hom toewy (c).

(a) Rom 6:6. (b) Rom 6:6, 12. (c) Rom 12:1.

44 Vraag: Waarom volg daar: en neergedaal het na die hel?

Antwoord: Sodat ek in my swaarste aanvegtinge verseker kan wees en
myself volkome kan vertroos dat my Here Jesus Christus my van die hel se
benoudheid en pyn verlos het (a). Hierdie verlossing het Hy bewerk deur
sy onuitspreeklike angs, smarte en verskrikking (b) wat Hy ook aan sy
siel deur sy hele lewe, maar veral aan die kruis gely.het.

(a) Jes 53:5. (b) Ps 18:5, 6; 116:3; Matt 26:38; 27:46 Heb 5:7

Sondag 17

45 Vraag: Watter nut het die opstanding van Christus vir ons?

Antwoord: Ten eerste het Hy deur sy opstanding die dood oorwin sodat Hy
ons die geregtigheid wat Hy deur sy dood verwerf het, deelagtig kon maak
(a). Ten tweede word ons nou ook deur sy krag tot ‘n nuwe lewe opgewek
(b). Ten derde is die opstanding van Christus vir ons n betroubare
waarborg van ons salige opstanding (c).

(a) Rom 4:25; 1 Pet 1:3; 1 Kor 15:16. (b) Rom 6:4; Kol 3:1, 5; Ef2:5, 6.
(c) 1 Kor 15:20, 21.

Sondag 18

46 Vraag: Wat verstaan jy onder: wat opgevaar het na die hemel?

Antwoord: Christus is voor die oë van sy dissipels van die aarde af na
die hemel opgeneem (a) en Hy is vir ons daar ten goede (b) totdat Hy
terugkom om reg te spreek oor die lewendes en die wat alreeds gesterf
het (c).

(a) Hand 1:9; Mark 16:19; Luk 24:51: (b) Heb 9:24; 4:14; Rom 8:34; Kol
3:1. (c) Hand 1:11; Matt 24:30.

47 Vraag: Is Christus dan nie by ons tot die einde van die wêreld soos
Hy ons beloof het nie (a)?

Antwoord: Christus is ware mens en ware God. Wat sy menslike natuur
betref, is Hy nie meer op aarde nie (b), maar wat sy Godheid, majesteit,
genade en Gees betref, gaan Hy nooit meer van ons af weg nie (c).

(a) Matt 28:20. (b) Heb 8:4; Matt 26:11; Joh 16:28; 17:11; Hand 3:21.
(c) Joh 14:18; Matt 28:20.

48 Vraag: Maar as die mensheid nie oral is waar die Godheid is nie, word
die twee nature in Christus dan nie van mekaar geskei nie?

Antwoord: Nee, glad nie. Die Godheid kan immers deur niks ingeperk word
nie en is orals teenwoordig (a). Hieruit moet volg dat die Godheid wel
buite sy aangenome mensheid (b) is, maar tog ook daarin is en persoonlik
daarmee verenig bly.

(a) Jer 23:24; Hand 7:49. (b) Kol 2:9; Joh 3:13; 11:15; Matt 28:6.

49 Vraag: Watter nut het die hemelvaart van Christus vir ons?

Antwoord: Ten eerste dat Hy in die hemel ons Voorspraak by die Vader is
(a). Ten tweede dat ons ons menslike natuur in die hemel as ‘n
betroubare waarborg het dat Hy, as die Hoof; ook ons, sy lede, na Hom
toe sal neem (b). Ten derde dat Hy sy Gees as waarborg na ons toe stuur
(c) deur wie se krag ons soek na wat daar bo is, waar Christus is en aan
die regterhand van God sit, en nie na wat op die aarde is nie (d).

(a) 1 Joh 2:1; Rom 8:34. (b) Joh 14:2; 17:24; 20:17 2:6. (c) Joh 14:16;
16:7; Hand 2:33; 2 Kor 1:22; 5:5 (d) Kol 3:1.

Sondag 19

50 Vraag: Waarom word daar bygevoeg: en sit aan regterhand van God?

Antwoord: Christus het na die hemel opgevaar sodat Hy Hom daar as die
Hoof van sy Christelike kerk (a) kan betoon, deur wie die Vader alles
regeer (b).

(a) Ef 1:20-23; Kol 1:18. (b) Matt 28:18; Joh 5:22.

51 Vraag: Watter nut bring hierdie heerlikheid van ons Hoof Christus vir
ons?

Antwoord: Ten eerste dat Hy deur sy Heilige Gees die hemelse gawes in
ons, sy lede, uitstort (a). Ten tweede dat Hy ons met sy mag teen alle
vyande beskerm en bewaar (b).

(a) Hand 2:33; Ef4:8. (b) Ps 2:9; 110:1, 2; Joh 10:28: Ef 4:8.

52 Vraag: Hoe word jy getroos deur die wederkoms van Christus om die
lewendes en die dooies te oordeel?

Antwoord: Dat ek in alle droefheid en vervolging dieselfde Persoon met
gespanne verwagting as Regter uit die hemel verwag (a) wat Hom tevore in
my plek voor die regbank van God gestel en alle vervloeking van my
weggeneem het. Verder: dat Hy al sy en my vyande in die ewige
verdoemenis sal werp (b), maar my, saam met al die uitverkorenes, na Hom
in die hemelse blydskap en heerlikheid saamneem (c).

(a) Fil 3:20; Luk 21:28; Rom 8:23; Tit 2:13; 1 Tess 4:16. (b) Matt
25:41; 2 Tess 1:6. (c) Matt 25:34; 2 Tess 1:7.

God die Heilige Gees en ons heiligmaking (Sondag 20-24)

Sondag 20

53 Vraag: Wat glo jy van die Heilige Gees?

Antwoord: Ten eerste is Hy saam met die Vader en die Seun ware en ewige
God (a). Ten tweede is Hy ook aan my gegee (b) sodat Hy my deur ‘n ware
geloof deel laat kry aan Christus en al sy weldade, (c) my troos (d) en
ewig by my bly (e).

(a) 1 Joh 5:7; Gen 1:2; Jes 48:16;1 Kor 3:16; 6:19; Hand 5:3, 4. (b) Gal
4:6; Matt 28:19, 20; 2 Kor 1:22 ; Ef 1:13. (c) Gal 3:14;1 Pet 1:2;1 Kor
6:17. (d) Joh 15:26; Hand 9:31. (e) Joh 14:16;1 Pet 4:14.

Sondag 21

54 Vraag: Wat glo jy van die heilige, algemene, Christelike kerk?

Antwoord: Dat die Seun van God (a) uit die hele menslike geslag (b) vir
Hom ‘n gemeente wat tot die ewige lewe uitverkies is (c), deur sy Gees
en Woord (d) in die eenheid van die ware geloof (e) van die begin van
die wêreld af tot die einde toe (f) vergader, beskerm en onderhou (g) en
dat ek daarvan ‘n lewende lid is (h) en ewig sal bly (i).

(a) Ef 5:26; Joh 10:11; Hand 20:28; Ef 4:11-13. (b) Gen 26:4; Op 5:9.
(c) Rom 8:29; Ef 1:10-13. (d) Jes 59:21; Rom 1:16; 10:14-l7; Ef 5:26.
(e) Hand 2:42, Ef4:3-5. (f) Ps 71:17, 18; Jes 59:21; 1 Kor 11:26. (g)
Matt 16:18; Joh 10:28-30; Ps 129:1-5. (h) 1 Joh 3:I4, 19-21; 2 Kor 13:5;
Rom 8:l0. (i) Ps 23:6; 1 Kor 1:8, 9; Joh 10:28; 1 Joh 2:19; 1 Pet 1:5.

55 Vraag: Wat verstaan jy onder die gemeenskap van die heiliges?

Antwoord: Ten eerste dat die gelowiges, almal saam en elkeen
afsonderlik, as lede met die Here Christus gemeenskap en aan al sy
skatte en gawes deel het (a). Ten tweede dat elkeen verplig is om sy
gawes gewillig en met vreugde tot nut en saligheid van die ander lede
aan te wend (b).

(a) 1 Joh 1:3; Rom 8:32; 1 Kor 12:12, I3; 1 Kor 6:17. (b) 1 Kor 12:21;
13:1, 5; Fil 2:4-8.

56 Vraag: Wat glo jy van die vergewing van die sondes?

Antwoord:. Dat God, op grond van die voldoening van Christus, aan al my
sondes en ook my sondige aard waarteen ek my lewe lank moet stry nooit
meer (a) wil dink nie. Uit genade wil Hy aan my die geregtigheid van
Christus skenk (b) sodat ek nooit in die strafgerig van God sal kom nie
(c).

(a) 1 Joh 2:2; 1:7; 2 Kor 5:19. (b) Rom 7:23-25; Jer 31:34; Miga 7:19;
Ps 103:3, 10, 12. (c) Joh 3:18; 5:24.

Sondag 22

57 Vraag: Watter troos gee die opstanding van die liggaam aan jou?

Antwoord: Dat nie alleen my siel na hierdie lewe dadelik tot Christus,
sy Hoof, opgeneem sal word nie (a), maar ook hierdie selfde liggaam van
my, deur die krag van Christus opgewek, weer met my siel verenig en aan
die heerlike liggaam van Christus gelykvormig sal word (b).

(a) Luk 16:22; 23:43; Fil 1:21, 23. (b) Job 19:25, 26; 1 Joh 3:2; Fil
3:21.

58 Vraag: Watter troos skep jy uit die artikel van die ewige lewe?

Antwoord: Dat, aangesien ek nou alreeds die begin van die ewige vreugde
in my hart ervaar (a), ek na hierdie lewe volkome saligheid sal besit –
‘n saligheid wat geen oog gesien, geen oor gehoor en in die hart van
geen mens ooit opgekom het nie – om God daarin ewig te prys (b).

(a) 2 Kor 5:2, 3. (b) 1 Kor 2:9.

Sondag 23

59 Vraag: Maar wat baat dit jou nou dat jy dit alles glo?

Antwoord: Dat ek in Christus voor God geregverdig en ‘n erfgenaam van
die ewige lewe is (a).

(a) Hab 2:4; Rom 1:17; Joh 3:36.

60 Vraag: Hoe is jy regverdig voor God?

Antwoord: Slegs deur ‘n ware geloof in Jesus Christus (a); so dat al kla
my gewete my aan dat ek teen al die gebooie van God swaar gesondig het
en nie een daarvan gehou het nie (b) en dat ek nog gedurigdeur tot alle
kwaad geneig is (c), God nogtans (d) aan my sonder enige verdienste van
my kant (e), uit louter genade (f) die volkome genoegdoening (g),
geregtigheid en heiligheid van Christus skenk (h). Dit reken Hy my toe
asof ek nooit sonde gehad of gedoen het nie, asof ek self al die
gehoorsaamheid volbring het wat Christus vir my volbring het (i). Aan
hierdie weldaad het ek deel vir sover ek dit met ‘n gelowige hart (j)
aanneem.

(a) Rom 3:21, 22, 24; 5:1, 2; Gal 2:16; Ef 2:8, 9; Fil 3:9. (b) Rom 3:9.
(c) Rom 7:23. (d) Rom 4:4; 2 Kor 5:19. (e) Tit 3:5; Deut 9:6; Eseg
36:22. (f) Rom 3:24; Ef 2:8. (g) 1 Joh 2:2. (h) 1 Joh 2:1. (i) 2 Kor
5:21. (j) Rom 3:22; Joh 3:18.

61 Vraag: Waarom sê jy dat jy slegs deur die geloof regverdig is?

Antwoord: Nie dat ek op grond van die waarde van my geloof vir God
aanneemlik is nie, maar omdat slegs die genoegdoening, geregtigheid en
heiligheid van Christus my geregtigheid voor God is (a). En dit kan ek
nie anders as slegs deur die geloof aanneem en my eie maak nie (b).

(a) 1 Kor 1:30; 2:2. (b) 1 Joh 5:10.

Sondag 24

62 Vraag: Maar waarom kan ons goeie werke nie die geregtigheid voor God
of ‘n deel daarvan wees nie?

Antwoord: Omdat die geregtigheid wat voor die oordeel van God kan
bestaan, heeltemal volmaak moet wees en in alle opsigte met die wet van
God ooreen moet stem (a) en omdat ook ons beste werke in hierdie lewe
almal onvolmaak en met sondes besmet is (b).

(a) Gal 3:10; Deut 27:26: (b) Jes 64:6.

63 Vraag: Verdien ons goeie werke dan niks nie, terwyl God hulle tog in
hierdie en in die toekomstige lewe wil beloon?

Antwoord: Hierdie beloning word nie uit verdienste nie, maar uit genade
gegee (a).

(a) Luk 17:10

64 Vraag: Maar maak hierdie leer nie mense onverskillig en roekeloos
nie?

Antwoord: Nee, want dit is onmoontlik dat ‘n mens wat deur ‘n ware
geloof in Christus ingeplant is, nie vrugte van dankbaarheid sal
voortbring nie (a).

(a) Matt 7:18; Joh 15:5.

DIE HEILIGE SAKRAMENTE (Sondag 25-30)

Sondag 25

65 Vraag: Terwyl ons slegs deur die geloof deel aan Christus en al sy
weldade kry, waar kom so ‘n geloof dan vandaan?

Antwoord: Die Heilige Gees werk dit in ons harte (a) deur die
verkondiging van die heilige evangelie en versterk dit deur die gebruik
van die sakramente (b).

(a) Ef 2:8; 6:23; Joh 3:5; Filp 1:29. (b) Matt 28:19; 1 Pet 1:22-23.

66 Vraag: Wat is sakramente?

Antwoord: Dit is heilige, sigbare tekens en seëls wat God ingestel het
om ons deur die gebruik daarvan die belofte van die evangelie nog beter
te laat verstaan en dit te beseël. Hierdie belofte is dat God vanweë die
enige offer van Christus wat aan die kruis volbring is, vergewing van
die sondes en die ewige lewe uit genade skenk (a).

(a) Gen 17:11; Rom 4:11; Deut 30:6; Lev 6:25; Heb 9:7-9, 24; Eseg 20:12;
Jes 6:6, 7; 54:9.

67 Vraag: Is die Woord en die sakramente albei daarvoor bestem om ons
geloof op die offer van Christus wat aan die kruis as die enigste grond
van ons saligheid te wys?

Antwoord: Ja, seker, want die Heilige Gees leer ons in die evangelie en
verseker ons deur die sakramente dat ons volle saligheid op die enige
offer van Christus rus, wat aan die kruis vir ons volbring is (a).

(a) Rom 6:3; Gal 3:27.

68 Vraag: Hoeveel sakramente het Christus in die Nuwe Verbond of
Testament ingestel?

Antwoord: Twee, naamlik die heilige doop en die heilige nagmaal.

Die heilige doop (Sondag 26-27)

Sondag 26

69 Vraag: Hoe word jy in die heilige doop daarop gewys en daarvan
verseker dat die enige offer van Christus aan die kruis jou ten goede
kom?

Antwoord: So: Christus het die uitwendige waterbad ingestel (a). Daarby
het Hy beloof (b) dat ek net so seker met sy bloed en Gees van die
onreinheid van my siel, dit is, van al my sondes, gewas is (c) as wat ek
uitwendig met die water gewas is, wat die vuilheid van die liggaam
wegneem.

(a) Matt 28:19. (b) Matt 28:19; Mark 16:16; Hand 2:38; Joh 1:33; Matt
3:11; Rom 6:3, 4. (c) 1 Pet 3:21; Mark 1:4; Luk 3:3.

70 Vraag: Wat beteken dit om met die bloed en Gees van Christus gewas te
wees?

Antwoord: Dit beteken om van God vergewing van sonde uit genade te
ontvang ter wille van die bloed van Christus wat Hy in sy offer aan die
kruis vir ons gestort het (a). Verder, om deur die Heilige Gees vernuwe
en as lede van Christus geheilig te wees sodat ons die sonde hoe langer
hoe meer afsterwe en godvresend en onbesproke lewe (b).

(a) Heb 12:24; 1 Pet 1:2; Op 1:5; 7:14; Sag 13:1; Eseg 36:25. (b) Joh
1:33; 3:5; 1 Kor 6:11; 12:13; Rom 6:4; Kol 2:12.

71 Vraag: Waar het Christus ons belowe dat Hy ons net so seker met sy
bloed en Gees wil was as wat ons met die doopwater gewas word?

Antwoord: Met die instelling van die doop wat soos volg lui: “Gaan dan
heen, maak dissipels van al die nasies en doop hulle in die Naam van die
Vader en die Seun en die Heilige Gees…” (Matt 28:19); en: “Hy wat glo
en hom laat doop, sal gered word; maar hy wat nie glo nie, sal
veroordeel word” (Mark 16:16). Hierdie belofte word ook herhaal waar die
Skrif die doop die bad van die wedergeboorte en die afwassing van die
sondes noem (Tit 3:5; Hand 22:16).

Sondag 27

72 Vraag: Is die uitwendige, waterbad self dan die afwassing van die
sonde?

Antwoord: Nee (a), want alleen die bloed van Jesus Christus en die
Heilige Gees reinig ons van alle sondes (b).

(a) Matt 3:11; 1 Pet 3:21; Ef 5:26. (b) 1 Joh 1:7; 1 Kor 6:11.

73 Vraag: Waarom noem die Heilige Gees die doop dan die bad van die
wedergeboorte en die afwassing van die sondes?

Antwoord: God sê dit nie sonder gewigtige rede nie. Hy wil ons naamlik
daarmee leer dat die bloed en Gees van Christus ons sondes so wegneem
soos die water die vuilheid van die liggaam wegneem. Verder wil Hy ons
veral deur hierdie Goddelike waarborg en teken verseker dat ons net so
werklik geestelik van ons sondes gewas is as wat ons liggaam uitwendig
met water gewas word.

74 Vraag: Moet die jong kinders ook gedoop word?

Antwoord: Ja, aangesien hulle net soos die volwassenes in die verbond
van God en sy gemeente ingesluit is (a). Ook aan hulle word nie minder
as aan die volwassenes deur die bloed van Christus die verlossing van
die sondes (b) en die Heilige Gees wat die geloof werk (c), beloof nie.
Daarom moet hulle ook deur die doop as teken van die verbond in die
Christelike kerk ingelyf en van die kinders van die ongelowiges
onderskei word (d). So is dit in die Ou Verbond deur die besnydenis
gedoen (e) in die plek waarvan die nuwe Verbond die doop ingestel is
(f).

(a) Gen 17:7. (b) Matt 19:14. (c) Luk 1:15; Ps 22:11; Jes 44:1-3; Hand
2:39. (d) Hand 10:.47. (e) Gen 17:14. (f) Kol 2:11-I3.

Die heilige nagmaal van ons Here (Sondag 28-30)

Sondag 28

75 Vraag: Hoe word jy in die heilige nagmaal daarop gewys en daarvan
verseker dat jy aan die enige offerande van Christus aan die kruis en
aan al sy weldade deel het?.

Antwoord: Christus het my en alle gelowiges beveel om tot sy gedagtenis
van hierdie gebreekte brood te eet en van hierdie beker te drink. Daarby
het Hy beloof (a), Ten eerste, dat sy liggaam so seker vir my aan die
kruis geoffer en gebreek, en sy bloed vir my gestort is, as wat ek met
my oë sien dat die brood van die Here vir my gebreek en die beker aan my
gegee word. Ten tweede, dat Hy self my siel met sy gekruisigde liggaam
en gestorte bloed net so seker vir die ewige lewe voed en verkwik as wat
ek die brood en die beker van die Here, as ontwyfelbare tekens van
Christus se liggaam en bloed, uit die hand van die bedienaar ontvang en
met die mond geniet.

(a) Matt 26:26-28; Mark 14:22-24; Luk 22:19, 20; 1 Kor 10:16, 17;
11:23-25; 12:13.

76 Vraag: Wat beteken dit om die gekruisigde liggaam van Christus te eet
en sy bloed wat vergiet is, te drink?

Antwoord: Dit beteken nie slegs om met ‘n gelowige hart die hele lyding
en sterwe van Christus aan te neem en daardeur vergewing van sondes en
die ewige lewe te verkry nie (a). Dit beteken boonop om deur die Heilige
Gees, wat tegelyk in Christus en in ons woon, al hoe meer so met sy
geseënde liggaam verenig te word (b), dat ons vlees van sy vlees en been
van sy gebeente is (c); al is Christus nou in die hemel (d) en ons op
die aarde. Dit wil se dat ons deur een Gees – soos die ledemate van die
liggaam deur een siel – ewig lewe en geregeer word (e).

(a) Joh 6:35, 40, 47, 48, 50, 51, 53, 54. (b) Joh 6:55, 56. (c) Ef 5:29,
30; 3:16; 1 Kor 6:15; 1 Joh 3:24; 4:13. (d) Kol 3:1; Hand 3:21; 1 Kor
11:26. (e) Joh 6:57; 15:1-6; Ef4:l5, l6.

77 Vraag: Waar het Christus beloof dat Hy die gelowiges so seker met sy
liggaam en bloed sal voed en verkwik as wat hulle van hierdie gebreekte
brood eet en uit hierdie beker drink?

Antwoord: By die instelling van die nagmaal wat soos volg lui (a): “In
die nag waarin Hy verraai is, het die Here Jesus brood geneem, en nadat
Hy gedank het, het Hy dit gebreek en gesê: `Neem, eet, dit is my liggaam
wat vir julle gebreek word; doen dit tot my gedagtenis. Net so ook die
beker ná die ete met die woorde: Hierdie beker is die nuwe vtestament in
my bloed; doen dit, so dikwels as julle daaruit drink, tot my
gedagtenis. Want so dikwels as julle van hierdie brood eet en hierdie
beker drink, verkondig julle die dood van die Here totdat Hy kom” (1 Kor
11:23-26). Hierdie belofte word ook herhaal deur Paulus waar hy sê:
“Die beker van danksegging wat ons met danksegging seën, is dit nie die
gemeenskap met die bloed van Christus nie? Die brood wat ons breek, is
dit nie die gemeenskap met die liggaam van Christus nie? Omdat dit een
brood is, is ons almal een liggaam, want ons het almal deel aan die een
brood” (1 Kor 10:16, 17).

(a) Matt 26:26-28; Mark 14:22-24; Luk 22:19, 20.

Sondag 29

78 Vraag: Verander die brood en wyn dan in die werklike liggaam en bloed
van Christus?

Antwoord: (a) Nee, maar soos die water by die doop nie in die bloed van
Christus verander of die afwassing van sonde self is nie, maar slegs ‘n
Goddelike teken en versekering daarvan (b), so verander die brood by die
nagmaal nie in die liggaam van Christus self nie (c). Ooreenkomstig die
aard en gebruik van die sakramente word die brood egter die liggaam van
Christus genoem (d).

(a) Matt 26:29. (b) Ef 5:26; Tit 3:5. (c) 1 Kor 10:16; 11:26. (d) Gen
17:10, 11; Eks 12:11, 13; 13:9; 1 Pet 3:21; 1 Kor 10:3, 4.

79 Vraag: Waarom noem Christus dan die brood sy liggaam en die beker sy
bloed of die nuwe Testament in sy bloed en waarom noem Paulus dit die
gemeenskap met die liggaam en bloed van Christus?

Antwoord: Daar is gewigtige redes waarom Christus so sê: Hy wil ons
daarmee leer dat, soos brood en wyn die tydelike lewe onderhou, so voed
sy gekruisigde liggaam en gestorte bloed, as die egte voedsel en drank,
ons siele vir die ewige lewe (a). Verder wil Hy ons deur hierdie sigbare
tekens en waarborge veral verseker dat ons net so seker deur die
werking van die Heilige Gees aan sy ware liggaam en bloed deel kry as
wat ons hierdie heilige tekens met die liggaamlike mond tot sy
gedagtenis ontvang (b). Hy verseker ons ook dat al sy lyding en
gehoorsaamheid so seker ons eie is asof ons self in eie persoon alles
gely en die skuld vir ons sondes aan God ten volle betaal het.

(a) Joh 6:55. (b) 1 Kor 10:16.

Sondag 30

80 Vraag: Wat is die onderskeid tussen die nagmaal van die Here en die
Roomse mis?

Antwoord: Die nagmaal betuig aan ons dat ons volkome vergewing van al
ons sondes het, ter wille van die enige offer van Jesus Christus wat Hy
self eens en vir altyd aan die kruis volbring het (a), en dat ons deur
die Heilige Gees in Christus ingelyf word (b), wat nou na sy menslike
natuur in die hemel aan die regterhand van die Vader (c) is en daar deur
ons aanbid wil word (d). Die Roomse mis, daarenteen, leer dat die
lewendes en die gestorwenes nie deur die lyding van Christus vergewing
van sondes het nie, tensy Christus nog daagliks vir hulle deur die
priesters geoffer word. Verder dat Christus liggaamlik in die brood en
wyn aanwesig is en derhalwe daarin aanbid moet word. Die mis is dus in
wese niks anders nie as ‘n verloëning van die enige offer en lyding van
Jesus Christus en ‘n afgodery wat vervloek is (e).

(a) Heb 10:10, 12; 7:26, 27; 9:12, 25; Joh 19:30; Matt 26:28; Luk 22:19.
(b) 1 Kor 10:16, 17; 6:17. (c) Joh 20:17; Kol 3:1; Heb 1:3; 8:1. (d)
Matt 6:20, 21; Joh 4:21; Luk 24:52; Hand 7:55; Kol 3:1; Fil 3:20; 1 Tess
1:10. (e) Heb 9:26;10:12, 14.

81 Vraag: Wie moet na die nagmaalstafel van die Here kom?

Antwoord: Hulle wat vanweë hulle sondes ‘n afkeer van hulleself het,
maar tog vertrou dat dit hulle om Christus wil vergewe is en dat die
swakhede wat nog oor is, met sy lyding en sterwe bedek is; en die wat
ook begeer om hulle geloof hoe langer hoe meer te versterk en hulle lewe
te verbeter. Maar die huigelaars en die wat hulle nie van harte tot God
bekeer nie, eet en drink ‘n veroordeling oor hulleself (a).

(a) 1 Kor 11:28; 10:19-22.

82 Vraag: Moet die mense ook aan die nagmaal toegelaat word wat met
hulle belydenis en lewe wys dat hulle ongelowig en goddeloos is?

Antwoord: Nee, want so word die verbond van God ontheilig en sy toorn
oor die hele gemeente opgewek (a). Daarom is die Christelike kerk
volgens die bevel van Christus en sy apostels verplig om sulke mense met
die sleutels van die koninkryk van die hemel uit te sluit, totdat hulle
verbetering van hulle lewe bewys.

(a) 1 Kor 11:20, 34; Jes 1:11; 66:3; Jer 7:21; Ps 50:16.

Die kerklike tug (Sondag 31 )

Sondag 31

83 Vraag: Wat is die sleutels van die koninkryk van die hemel?

Antwoord: Die verkondiging van die heilige evangelie en die Christelike
tug. Met albei hierdie handelinge word die koninkryk van die hemel vir
die gelowiges oopgesluit en vir die ongelowiges toegesluit.

84 Vraag: Hoe word die koninkryk van die hemel deur die verkondiging van
die heilige evangelie oop- en toegesluit?

Antwoord: Volgens die bevel van Christus word aan die gelowiges
gesamentlik en afsonderlik verkondig en openlik betuig dat al hulle
sondes hulle waarlik deur God ter wille van die verdienste van Christus
vergewe is so dikwels as wat hulle die belofte van die evangelie met ‘n
ware geloof aanneem. Daarenteen word aan al die ongelowiges en
huigelaars verkondig dat die toorn van God en die ewige verdoemenis op
hulle rus solank hulle hulle nie bekeer nie (a). Volgens hierdie
getuienis van die evangelie sal God sowel in hierdie as in die
toekomstige lewe oordeel.

(a) Joh 20:21-23; Matt 16:19.

85 Vraag: Hoe word die koninkryk deur die Christelike tug toe- en
oopgesluit?

Antwoord: Volgens die bevel van Christus word die wat die naam Christen
dra en tog ‘n onchristelike leer huldig of hulle onchristelik gedra eers
herhaalde kere broederlik vermaan. As hulle egter nie van hulle
dwalinge of skandelike lewe wil afsien nie, moet dit aan die gemeente of
aan die wat deur die gemeente daarvoor aangewys is, gesê word. As hulle
hulle ook nie aan laasgenoemde se vermaninge steur nie, word hulle nie
langer tot die heilige sakramente toegelaat nie en uit die Christelike
gemeente en deur God self uit die ryk van Christus uitgesluit. Hulle
word weer as lede van Christus en sy gemeente aangeneem wanneer hulle
werklike verbetering beloof en bewys (a).

(a) Matt 18:15-17; 1 Kor 5:4, 5, 11; 2 Kor 2:6-8.

Die Derde Deel: Die dankbaarheid wat ons aan God vir die verlossing
verskuldig is (Sondag 32-52)

Sondag 32

86 Vraag: Waarom moet ons nog goeie werke doen, terwyl ons tog sonder
enige verdienste van ons kant alleen uit genade deur Christus uit ons
ellende verlos is?

Antwoord: Omdat Christus ons, nadat Hy ons met sy bloed gekoop het, ook
deur sy Heilige Gees tot sy ewebeeld vernuwe sodat ons met ons hele lewe
bewys (a) dat ons God dankbaar is vir sy weldade en Hy deur ons geprys
(b) word: Verder, sodat ons vir onsself uit die vrugte van ons geloof
sekerheid kan kry. (c), en ons deur ons godvresende lewe ons naaste ook
vir Christus kan wen (d).

(a) Rom 6:13; 12:1, 2; 1 Pet 2:5, 9; 1 Kor 6:20. (b) Matt 5:16; 1 Pet
2:12. (c) 2 Pet 1:10; Matt 7:17 Gal 5:6, 22. (d) 1 Pet 3:1, 2; Rom
14:19.

87 Vraag: Kan die mense dan nie salig word wat in hulle goddelose,
ondankbare lewe volhard en hulle nie tot God bekeer nie?

Antwoord: Nee, glad nie. Want die Skrif sê dat geen onkuise,
afgodedienaar, egbreker, dief, gierigaard, dronkaard, lasteraar, rower
en sulkes die koninkryk van God sal beërwe nie (a).

(a) 1 Kor 6:9, 10; Ef 5:5, 6;1 Joh 3:14.

Sondag 33

88 Vraag: Uit hoeveel dele bestaan die ware bekering van die mens?

Antwoord: Uit twee dele: die afsterwing van die ou mens en die
opstanding van die nuwe mens (a).

(a) Rom 6:1, 4-6; Ef4:22-24; Kol 3:5, 6, 8-10; 1 Kor 5:7; 2 Kor 7:10.

89 Vraag: Wat is die afsterwing van die ou mens?

Antwoord: Dit is ‘n hartlike berou daaroor dat ons God deur ons sondes
vertoorn het en daarom hoe langer hoe meer die sonde haat en daarvan
wegvlug (a).

(a) Rom 8:13; Joël 2:13; Hos 6:1.

90 Vraag: Wat is die opstanding van die nuwe mens?

Antwoord: Dit is ‘n hartlike vreugde in God deur Christus (a) en ‘n lus
en liefde om volgens die wil van God in alle goeie werke te lewe (b).

(a) Rom 5:1; 14:17; Jes 57:15. (b) Rom 6:10, 11; Gal 2:20.

91 Vraag: Wat is goeie werke?

Antwoord: Slegs die wat uit ‘n ware geloof (a), volgens die Wet van God
(b), tot sy eer gedoen word (c), en nie die wat op ons goeddunke of op
oorgelewerde gebruike van mense gegrond is nie (d).

(a) Rom 14:23. (b) Lev 18:4; 1 Sam 15:22; Ef 2:10. (c) 1 Kor 10:31. (d)
Eseg 20:18, 19; Jes 29:13; Matt 15:7-9.

Die Wet (Sondag 34-44)

Sondag 34

92 Vraag: Hoe lui die Wet van die Here?

Antwoord: God het al hierdie gebooie aangekondig (Eks 20:1-17; Deut
5:6-21): Ek is die Here jou God wat jou uit Egipteland, uit die
slawehuis uitgelei het.

Die eerste gebod

Jy mag geen ander gode voor my aangesig hê nie.

Die tweede gebod

Jy mag vir jou geen gesnede beeld of enige gelykenis maak van wat bo in
die hemel is, of van wat onder die aarde is of van wat in die water
onder die aarde is nie. Jy mag jou voor hulle nie neerbuig en nie dien
nie, want Ek, die Here jou God, is ‘n jaloerse God, wat die misdaad van
die vaders besoek aan die kinders, aan die derde en die vierde geslag
van die wat My haat. En Ek bewys barmhartigheid aan duisende van die wat
My liefhet en My gebooie onderhou.

Die derde gebod

Jy mag die Naam van die Here jou God nie ydellik gebruik nie, want die
Here sal die een wat sy Naam ydellik gebruik, nie ongestraf laat bly
nie.

Die vierde gebod

Gedenk die sabbatdag, dat jy dit heilig. Ses dae moet jy arbei en al jou
werk doen, maar die sewende dag is die sabbat van die Here, dan mag jy
geen werk doen nie – jy of jou seun of jou dogter, of jou dienskneg of
jou diensmaagd, of jou vee of jou vreemdeling wat in jou poorte is nie.
Want in ses dae het die Here die hemel en die aarde gemaak, die see en
alles wat daarin is en op die sewende dag het Hy gerus. Daarom het Hy
die sabbatdag geseën en dit geheilig.

Die vyfde gebod

Eer jou vader en jou moeder, dat jou dae verleng mag word in die land
wat die Here jou God aan jou gee.

Die sesde gebod

Jy mag nie doodslaan nie.

Die sewende gebod

Jy mag nie egbreek nie.

Die agste gebod

Jy mag nie steel nie.

Die negende gebod

Jy mag geen vals getuienis teen jou naaste spreek nie.

Die tiende gebod

Jy mag nie jou naaste se huis begeer nie; jy mag nie jou naaste se vrou
begeer nie, of sy dienskneg, of sy diensmaagd, of sy os of sy esel of
iets wat van jou naaste is nie.

93 Vraag: Hoe word hierdie gebooie ingedeel?

Antwoord: In twee tafels (a), waarvan die eerste in vier gebooie ons
leer hoe ons ons teenoor God moet gedra, die tweede in ses gebooie, wat
ons aan ons naaste verskuldig is (b).

(a) Deut 4:13; Eks 34:28; Deut 10:3, 4. (b) Matt 22:37, 40.

94 Vraag: Wat gebied God in die eerste gebod?

Antwoord: Ek moet ter wille van my siele heil en saligheid alle afgodery
(a), towery, waarsêery, bygeloof (b), aanroeping van heiliges of ander
skepsels (c) vermy en daarvan wegvlug. Ek moet die enige ware God reg
leer ken (d), Hom alleen vertrou (e), my slegs aan Hom met alle
nederigheid (f) en geduld onderwerp (g) en van Hom alleen alle goeie
dinge (h) verwag. Ek moet Hom met my hele hart liefhê (i), vrees (j) en
eer (k). Sodoende sien ek eerder van alle skepsels af as om in die
minste teen sy wil te handel (1).

(a) 1 Joh 5:21; 1 Kor 6:10; 10:7, 14. (b) Lev 19:31 Deut 18:9, 10, (c)
Matt 4:10; Op 19:10; 22:8, 9. (d) Joh 17:3. (e) Jer 17:5, 7. (f) 1 Pet
5:5. (g) Heb 10:36; Kol l:11; Rom 5:3, 4; I Kor 10:10; Fil 2:14. (h) Ps
104:27; Jes 45:7; Jak 1:17. (i) Deut 6:5; Matt 22:37. (j) Deut 6:2; Ps
111:10; Spr 1:7; 9:10; Matt 10:28. (k) Matt 4:10; Deut 10:20. (1) Matt
5:29; 10:37; Hand 5:29.

95 Vraag: Wat is afgodery?

Antwoord: Dit is om in die plek van die enige ware God wat Hom in sy
Woord geopenbaar, het, of naas Hom iets anders uit te dink of te hê
waarop jy jou vertroue stel (a).

(a) Ef 5:5; 1 Kron 16:26; Fil 3:19; Gal 4:8; Ef 2:12; 1 Joh 2:23; 2 Joh
9; Joh 5:23.

Sondag 35

96 Vraag: Wat eis God in die tweede gebod?v Antwoord: Ons mag God op
geen enkele manier afbeeld nie (a) en Hom op geen ander manier vereer as
wat Hy in sy Woord beveel het nie (b).

(a) Jes 40:18, 19, 25; Deut 4:15, 16; Rom 1:23; Hand 17:29. (b) 1 Sam
15:23; Deut 12:30; Matt 15:9.

97 Vraag: Mag ons dan glad nie beelde maak nie?

Antwoord: God kan en mag op geen enkele manier afgebeeld word nie (a).
Die skepsels mag wel afgebeeld word, maar God verbied dat ons van hulle
afbeeldings maak en besit om dit te vereer en Hom daardeur te dien (b).

(a) Jes 40:25. (b) Eks 34:17; 23:24; 34:13; Num 33:52.

98 Vraag: Mag ons beelde as “boeke van die leke” in die kerkgebou
toelaat?

Antwoord: Nee, want ons moet nie wyser as God wil wees nie. Hy wil sy
Christene nie deur stom beelde nie (a), maar deur die lewende
verkondiging van sy Woord laat onderrig (b).

(a) Jer 10:8; Heb 2:18. (b) Rom 10:14, 15, 17; 2 Pet 1:19; 2 Tim 3:16,
17.

Sondag 36

99 Vraag: Wat eis die derde gebod?

Antwoord: Ons mag die Naam van God nie laster of misbruik deur te vloek
(a), deur ‘n valse eed (b) of deur onnodig te sweer nie (c). Verder mag
ons nie deur stil te bly of dit toe te laat ons aan sulke verskriklike
sondes skuldig maak nie (d). Kortom, ons mag die heilige Naam van God
nie anders as met vrees en eerbied gebruik nie (e), sodat Hy deur ons
reg bely (f), aangeroep (g) en in al ons woorde en werke geprys word
(h).

(a) Lev 24:15, 16. (b) Lev 19:12. (c) Matt 5:37; Jak 5:12. (d) Lev 5:1;
Spr 29:24. (e) Jer 4:2; Jes 45:23. (f) Matt 10:32; Rom 10:9, 10. (g) Ps
50:15; 1 Tim 2:8. (h) Kol 3:17; Rom 2:24;1 Tim 6:1.

100 Vraag: Is dit dan so ‘n groot sonde om die Naam van God te laster
deur te sweer en te vloek dat God Hom ook oor elkeen vertoorn wat
hierdie sonde nie sover moontlik teëgaan en verbied nie?

Antwoord: Ja, seker (a), want geen sonde is groter en vertoorn God meer
as die lastering van sy Naam nie. Daarom het Hy ook beveel om dit met
die dood te straf (b).

(a) Spr 29:24; Lev 5:1. (b) Lev 24:16.

Sondag 37

101 Vraag: Mag ‘n mens ook godvresend by die Naam van God ‘n eed sweer?

Antwoord: Ja, as die owerheid dit van sy onderdane eis of as die nood
dit vereis om daardeur trou en waarheid te bevestig. Dit moet dan tot
eer van God en tot heil van ons naaste gedoen word. Sodanige eedswering
is op die Woord van God gegrond (a), en die gelowiges in die Ou en Nuwe
Verbond het dit reg gebruik (b).

(a) Deut 6:13; 10:20; Jes 48:1; Heb 6:16. (b) Gen 21:24; 31:53; Jos
9:15; 1 Sam 24:23; 2 Sam 3:35; 1 Kon 1:29; Rom 1:9; 9:1; 2 Kor 1:23.

102 Vraag: Mag ‘n mens ook by die heiliges of by ander skepsels sweer?

Antwoord: Nee, want om ‘n regte eed te sweer, beteken dat ek God aanroep
as die enigste kenner van die hart om vir die waarheid getuienis te gee
en my te straf as ek vals sweer (a). Hierdie eer kom geen skepsel toe
nie (b).

(a) 2 Kor l:23; Rom 9:1. (b) Matt 5:34-36; Jak 5:12.

Sondag 38

103 Vraag: Wat gebied God in die vierde gebod?

Antwoord: God wil Ten eerste dat die Woordbediening en die
godsdiensonderrig in stand gehou word (a). Ook moet ek veral op die
rusdag ywerig met die gemeente van God saamkom (b) om die Woord van God
te hoor (c), die sakramente te gebruik (d), die Here openlik aan te roep
(e) en die Christelike liefdegawes te gee (f). Ten tweede moet ek elke
dag van my lewe van my bose werke rus, en die Here deur sy Gees in my
laat werk. So begin ek die ewige sabbat reeds in hierdie lewe (g).

(a) Tit 1:5; 2 Tim 3:14; 1 Kor 9:13, 14; 2 Tim 2:2; 3:15. (b) Ps 40:10,
11; 68:27; Hand 2:42. (c) 1 Tim 4:13;1 Kor 14:29. (d) 1 Kor 11:33. (e) 1
Tim 2:1; 1 Kor:l4:l6. (f) 1 Kor 16:2. (g) Jes 66:23.

Sondag 39

104 Vraag: Wat eis God in die vyfde gebod?

Antwoord: Ek moet my vader en moeder en almal wat oor my gestel is, alle
eer, liefde en trou bewys. Aan hulle goeie leer en tug moet ek my met
die verskuldigde gehoorsaamheid onderwerp (a). Ook moet ek met hulle
gebreke geduld hê (b), omdat God ons deur hulle wil regeer (c).

(a) Ef 6:1, 2, 5; Kol 3:18, 20, 22; Ef 5:22; Spr 1:8; 4:1; 15:20; 20:20;
Eks 21:17; Rom 13:1. (b) Spr 23:22; Gen 9:24;1 Pet 2:18. (c) Ef 6:4, 9;
Kol 3:20; Rom 13:2, 3; Matt 22:21:

Sondag 40

105 Vraag: Wat eis God in die sesde gebod?

Antwoord: Ek mag nie self en ook nie deur iemand anders my naaste
onteer, haat, beledig of doodmaak nie. Ek mag dit nie met my gedagtes,
woorde of gebare doen nie en nog minder met die daad (a). Ek moet alle
wraaksug laat vaar (b). Ek mag ook myself nie kwaad aandoen of
moedswillig in gevaar begewe nie (c). Daarom dra die owerheid die swaard
om doodslag te weer (d).

(a) Matt 5:21, 22; 26:52; Gen 9:6. (b) Ef 4:26; Rom 12:I9; Matt
5:25;18:35. (c) Rom 13:14; Kol 2:23; Matt 4:7. (d) Gen 9:6; Eks 21:14;
Matt 26:52; Rom 13:4.

106 Vraag: Praat hierdie gebod net van doodmaak?

Antwoord: Deur doodmaak te verbied, leer God ons dat Hy die wortel
daarvan (a), soos afguns, haat (b), woede (c) en wraaklus verafsku.. Dit
alles is vir Hom heimlike moord (d).

(a) Spr 14:30; Rom 1:29. (b) 1 Joh 2:11. (c) Jak 1:20; Gal 5:19-21. (d) 1
Joh 3:15.

107 Vraag: Het ons die gebod gehoorsaam as ons maar net nie ons naaste
doodmaak, soos hierbo gesê is nie?

Antwoord: Nee, terwyl God afguns, haat en woede verbied, gebied Hy dat
ons ons naaste moet liefhê soos onsself (a). Ons moet teenoor hom
geduldig, vredeliewend, sagmoedig, barmhartig en vriendelik wees (b),
alles wat hom kan benadeel, sover moontlik probeer voorkom (c) en selfs
aan ons vyande goed doen (d).

(a) Matt 22:39; 7:12; Rom 12:10. (b) Ef 4:2; Gal 6:1, 2;Matt 5:5; Rom
12:18; Luk 6:36; Matt 5:7; 1 Pet 3:8; Kol 3:12. (c) Eks 23:5. (d) Matt
5:44, 45; Rom 12:20.

Sondag 41

108 Vraag: Wat leer die sewende gebod ons?

Antwoord: Alle onkuisheid is deur God vervloek (a), en daarom moet ons
dit hartgrondig haat (b). Daarenteen moet ons kuis en ingetoë lewe (c)
sowel binne as buite die huwelik (d).

(a) Lev 18:28. (b) Jud 1:23. (c) 1 Tess 4:3-5. (d) Heb 13:4; 1 Kor 7:7.

109 Vraag: Verbied God in hierdie gebod niks meer as net egbreuk en
sulke skandes nie?

Antwoord: Omdat beide, ons liggaam en siel, ‘n tempel van die Heilige
Gees is, wil God dat ons altwee rein en heilig bewaar. Daarom verbied hy
alle onkuise dade, gebare, woorde (a), gedagtes, luste (b) en alles wat
‘n mens daartoe kan verlei (c).

(a) Ef 5:3, 4; 1 Kor 6:18, 19. (b) Matt 5:27, 28. (c) Ef 5:18; 1 Kor
15:33.

Sondag 42

110 Vraag: Wat verbied God in die agste gebod?

Antwoord: God verbied nie slegs die diefstal (a) en roof (b) wat die
owerheid straf nie, maar Hy beskou ook as diefstal al die skelmstreke en
liste waardeur ons probeer om ons naaste se besittings in die hande te
kry (c). Dit kan gebeur met geweld of ‘n skyn van reg, soos deur die
vervalsing van gewigte, lengtemaat, inhoudsmaat, goedere, (d), geld,
deur woeker (e) of enige middel wat God verbied. Hy verbied ook alle
gierigheid (f) en alle misbruik en verkwisting van sy gawes (g).

(a) 1 Kor 6:10. (b) 1 Kor 5:10; Jes 33:1. (c) Luk 3:14; 1 Tess 4:6. (d)
Spr 11:1; 16:11; Eseg 45:9, 10; Deut 25:13. (e) Ps 15:5; Luk 6:35. (f) 1
Kor 6:10. (g) Spr 23:20, 21; 21:20.

111 Vraag: Maar wat gebied God jou in hierdie gebod?

Antwoord: Ek moet die belange van my naaste, waar ek kan en mag,
bevorder en hom so behandel soos ek wil he dat hy my moet behandel (a).
Daarby moet ek ook my werk getrou doen, sodat ek die behoeftiges in
hulle nood kan help (b).

(a) Matt 7:12. (b) Ef 4:28.

Sondag 43

112 Vraag: Wat eis die negende gebod?

Antwoord: Ek mag teen niemand valse getuienis aflê (a), niemand se
woorde verdraai (b), nie ‘n kwaadsteker of lasteraar wees nie (c),
niemand onverhoord en ligtelik help veroordeel nie (d). Alle vorme van
lieg en bedrieg moet ek as die duiwel (e) se eie werke vermy as ek nie
die sware toorn van God oor my wil bring (f) nie. In regsake en in alle
ander handelinge moet ek die waarheid liefhê, en opreg wees in wat ek sê
en bely (g). My naaste se eer en goeie naam moet ek na my vermoë
verdedig en bevorder (h).

(a) Spr 19:5, 9; 21:28. (b) Ps 15:3; 50:19, 20. (c) Rom 1:30. (d) Matt
7:1; Luk 6:37. (e) Joh 8:44. (f) Spr 12:22; 13:5. (g) 1 Kor 13:6; Ef
4:25. (h) 1 Pet 4:8.

Sondag 44

113 Vraag: Wat eis die tiende gebod van ons?

Antwoord: Selfs die geringste begeerte of gedagte teen enige gebod van
God mag nooit in ons hart opkom nie. Ons moet altyd en heelhartig vyande
van alle sonde wees en ‘n begeerte tot alle geregtigheid hê (a).

(a) Rom 7:7.

114 Vraag: Maar kan die wat tot God bekeer is, hierdie gebooie volmaak
gehoorsaam?

Antwoord: Nee, want selfs die allerheiligstes het, solank hulle in
hierdie lewe is, nog maar ‘n geringe begin van hierdie gehoorsaamheid
(a), maar tog so dat hulle met ‘n ernstige voorneme begin om nie alleen
volgens sommige nie, maar volgens al die gebooie van God te lewe (b).

(a) 1 Joh 1:8; Rom 7:14, 15; Pred 7:20; 1 Kor 13:9. (b) Rom 7:22; Ps
1:2.

115 Vraag: Waarom laat God die Tien Gebooie dan so streng aan ons
voorhou as niemand dit tog in hierdie lewe kan onderhou nie?

Antwoord: Ten eerste sodat ons gedurende ons hele lewe ons sondige
natuur hoe langer hoe beter kan leer ken (a), en met groter verlange na
die vergewing van sondes en na die geregtigheid in Christus kan soek
(b). Ten tweede moet ons ons sonder ophou beywer en God om die genade
van die Heilige Gees bid, sodat ons altyd meer en meer na die ewebeeld
van God vernuwe mag word totdat ons na hierdie lewe die volmaaktheid as
doel bereik (c).

(a) Rom 3:20; 1 Joh 1:9; Ps 32:5. (b) Matt 5:6; Rom 7:24, 25. (c) 1 Kor
9:24; Fil 3:12-14.

Die gebed (Sondag 45-52)

Sondag 45

116 Vraag: Waarom is die gebed vir die Christene nodig?

Antwoord: Omdat dit die vernaamste deel van die dankbaarheid is wat God
van ons eis (a): En omdat God sy genade en Heilige Gees alleen aan hulle
wil gee wat Hom met hartlike versugtinge sonder ophou daarom bid en
daarvoor dank (b).

(a) Ps 50:14. (b) Matt 7:7; Luk 11:9, 13; 1 Tess 5:17.

117 Vraag: Hoe moet ‘n gebed wees wat God behaag en deur Hom verhoor
word?

Antwoord: Ten eerste moet ons alleen die enige ware God wat Hom in sy
Woord geopenbaar het (a), van harte aanroep (b) vir alles waarvoor Hy
ons beveel het om te bid (c). Ten tweede moet ons ons nood en ellende
reg en grondig ken (d) sodat ons ons voor sy majesteit kan verootmoedig
(e). Ten derde het ons hierdie vaste grond (f) dat Hy ons gebed, hoewel
ons dit nie verdien nie, tog ter wille van die Here Christus sekerlik
wil verhoor (g) soos Hy dit vir ons in sy Woord beloof het (h).

(a) Op 19:10; Joh 4:22-24. (b) Rom 8:26; 1 Joh 5:14; Jak 1:5. (c) Joh
4:24; Ps 145:18. (d) 2 Kron 20:12. (e) Ps 2:11; 34:19; Jes 66:2. (f) Rom
10:14; Jak 1:6. (g) Joh 14:13;16:23; Dan 9:18. (h) Matt 7:8; Ps 27:8.

118 Vraag: Wat het God ons beveel om van Hom te bid?

Antwoord: Alle geestelike en liggaamlike behoeftes wat Christus
saamgevat het, in die gebed wat Hy self aan ons geleer het (a). (a) Jak
1:17; Matt 6:33.

119 Vraag: Hoe lui hierdie gebed?

Antwoord: Ons Vader wat in die hemel is, laat u Naam geheilig word, laat
u koninkryk kom, laat u wil geskied, soos in die hemel net so ook op
die aarde. Gee ons vandag ons daaglikse brood, en vergeef ons ons
skulde, soos ons ook ons skuldenaars vergewe; en lei ons nie in
versoeking nie, maar verlos ons van die Bose. Want aan U behoort die
koninkryk en die krag en die heerlikheid tot in ewigheid. Amen.

(a) Matt 6:9-13; Luk 11:2-4.

Sondag 46

120 Vraag: Waarom het Christus ons beveel om God as ons Vader aan te
spreek?

Antwoord: Sodat Hy heel aan die begin van ons gebed in ons die
kinderlike vrees en vertroue op God sal wek. Dit moet die grond van ons
gebed wees, naamlik dat God deur Christus ons Vader geword het, en dat
Hy ons veel minder dit wat ons van Hom in die geloof bid, sal weier as
wat ons vaders aardse dinge ons ontsê (a).

(a) Matt 7:9-11; Luk 11:11-13.

121 Vraag: Waarom word hier bygevoeg: wat in die hemel is?

Antwoord: Sodat ons van die hemelse majesteit van God nie aards moet
dink nie (a) en van sy almag alles verwag wat ons vir liggaam en siel
nodig het (b).

(a) Jer 23:23, 24; Hand 17:24, 25, 27. (b) Rom 10:12.

Sondag 47

122 Vraag: Wat is die eerste bede?

Antwoord: Laat u Naam geheilig word. Dit is: Gee allereers dat ons U reg
ken (a) en dat ons U heilig, roem en prys in al u werke waarin u almag,
wysheid, goedheid, geregtigheid, barmhartigheid en waarheid so skitter
(b). Gee verder dat ons ons hele lewe, gedagtes, woorde en werke daarop
sal rig dat u Naam nie om ons ontwil gelaster nie, maar geëer en geprys
word (c).

(a) Joh 17:3; Jer 9:24; 31:33, 34; Matt 16:17; Jak 1:5; Ps 119:105. (b)
Ps 119:137; Luk 1:46, 47, 68, 69; Rom 11:33. (c) Ps 71:8;115:1.

Sondag 48

123 Vraag: Wat is die tweede bede?

Antwoord: Laat u koninkryk kom. Dit is: Regeer ons so deur u Woord en
Gees dat ons ons hoe langer hoe meer aan U onderwerp (a). Bewaar u kerk
en laat dit groei (b). Vernietig die werke van die duiwel, elke mag wat
teen U opstaan, en alle kwaadwillige planne wat teen u heilige Woord
bedink word (c), totdat die volkomenheid van u ryk kom (d), waarin U
alles in almal sal wees (e).

(a) Ps 143:10; 119:5; Matt 6:33. (b) Ps 51:20; 112:6. (c) 1 Joh 3:8; Rom
16:20. (d) Op 22:20; Rom 8:22, 23. (e) 1 Kor 15:28.

Sondag 49

124 Vraag: Wat is die derde bede?

Antwoord: Laat u wil geskied, soos in die hemel net so ook op die aarde.
Dit is: Gee dat ons en alle mense ons eie wil prysgee (a) om aan u wil,
wat alleen goed is, sonder enige teëpratery gehoorsaam te wees (b),
sodat elkeen sy amp en beroep net so gewillig en getrou kan beoefen en
uitvoer (c) soos die engele in die hemel (d).

(a) Matt 16:24; Tit 2:11, 12. (b) Luk 22:42; Ef 5:10; Rom 12:2. (c) 1
Kor 7:24. (d) Ps 103:20, 21.

Sondag 50

125 Vraag: Wat is die vierde bede?

Antwoord: Gee ons vandag ons daaglikse brood. Dit is: Versorg ons met
alles wat vir die liggaam nodig is (a), sodat ons daardeur erken dat U
die enigste Bron is van alles wat goed is (b), en dat al ons sorge en
arbeid en ook u gawes sonder u seën ons nie kan baat nie (c). Gee daarom
dat ons ons vertroue van alle skepsele aftrek, en op U alleen stel (d).

(a) Ps 145:15; 104:27; Matt 6:26. (b) Jak 1:17; Hand 14:17; 17:27. (c) 1
Kor 15:58; Deut 8:3; Ps 37:16; 127:1, 2. (d) Ps 55:23; 62:11; 146:3;
Jer 17:5, 7.

Sondag 51

126 Vraag: Wat is die vyfde bede?

Antwoord: Vergeef ons ons skulde, soos ons ook ons skuldenaars vergewe.
Dit is: Reken ons, arme sondaars, al ons misdade asook die boosheid wat
ons nog aankleef, ter wille van die bloed van Christus, nie toe nie (a).
Ons bid dit van U omdat ons hierdie bewys van u genade in ons vind: dat
ons die ernstige voorneme het om ons naaste van harte te vergewe (b).

(a) Ps 51:3; 143:2; 1 Joh 2:1; Rom 8:1. (b) Matt 6:14

Sondag 52

127 Vraag: Wat is die sesde bede?

Antwoord: En lei ons nie in versoeking nie, maar verlos ons van die
Bose. Dit is: Ons is in onsself so swak dat ons nie een oomblik staande
kan bly nie (a). Daarby hou ons doodsvyande, die duiwel (b), die wêreld
(c) en ons eie sondige natuur (d), nie op om ons aan te val nie. Wil U
ons tog deur die krag van u Heilige Gees staande hou en versterk, sodat
ons teen hulle sterk teenstand kan bied en in hierdie geestelik stryd
nie beswyk (e) nie, totdat ons eindelik die oorwinning volkome behaal
(f).

(a) Joh 15:5; Ps 103:14. (b) 1 Pet 5:8; Ef 6:12. (c) Joh 15:19. (d) Rom
7:23; Gal 5:17. (e) Matt 26:41; Mark 13:33. (f) 1 Tess 3:13; 5:23.

128 Vraag: Hoe sluit jy jou gebed af?

Antwoord: Want aan U behoort die koninkryk en die krag en die
heerlikheid tot in ewigheid. Dit is: Ons bid dit alles van U omdat U as
ons Koning, wat mag oor alles het, ons alle goeie dinge wil en kan gee
(a) sodat daardeur nie ons nie, maar u heilige Naam ewig geprys sal word
(b).

(a) Rom 10:12; 2 Pet 2:9. (b) Joh 14:13; Jer 33:8, 9; Ps 115:1.

129 Vraag: Wat beteken die woord Amen?

Antwoord: Amen wil sê: Dit is waar en seker. Want my gebed is baie
sekerder deur God verhoor as wat ek in my hart voel dat ek dit van Hom
begeer (a).

(a) 2 Kor 1:20; 2 Tim 2:13.